ЙĂХ – I йăх; Тĕсл.: Сан пек наянни пирĕн йăхра пулман. II пĕтĕленни; Тĕсл.: Ĕлĕкрех ялтах сысна йăхтарнă, фермăна салатнăранпа çынсем сыснисене кӳршĕ ялсене хăваласа каяççĕ. III чир ячĕ, юхса тăракан çăпан. Тĕсл.: Йăхă ернĕ пулĕ ку лашана. IV ЙĂХ-ЯХ – çапкаланчăк, çĕтĕк-çурăк. Тĕсл.: Матвисен ачи килĕнчен тарсанах йăх-яхсемпе ерсе кайнă, лавккасем çаратма тытăннă.

ЙĔК – çĕлен-калта; йĕк кăтартнă – йăлăхтарса çитернĕ; йĕк шырать – вăрçăнма сăлтав шырать. Тĕсл.: Йĕк шыракан çын вăл Сăпани упăшки.

ЙĔКĔР – мăшăр, икке пайланни, йĕкĕреш ачасем.

ЙĔКСĔК – начар çын, ку сăмахпа вăрçнă чух усă кураççĕ, йĕрĕннине палăртса калаççĕ; какриш.

ЙĔКСӲ – ача шăнса чирлесен ӳсĕрни; йӳçек тутă; иклетни.

ЙĔЛЕН/ ИЛЕН – тум ячĕ. Хĕрсемпе карчăксем уявсенче тăхăнакан кăвак тĕслĕ, кĕске аркăллă, вăрăм çанăллă халат.

ĂВ – ирме, тӳме, çапма. Тĕсл.: Ăвнă тапак (шăршламалли тапак).

ĂВĂ – йывăç çинче ӳсекен кăмпа (трутовик).

ĂВĂН – мĕн патне те пулин хытă туртăнни, мĕне те пулин илме ăнтăлни. Тĕсл.: Эй, ăвăнать те вăл ăна илесшĕн.

ĂВĂС – I парафин пек япала, çурта, вĕлле хурчĕсем валли карас тăваççĕ унран. II йывăç.

ĂВĂШ – тĕмĕ ячĕ, çимĕçĕ кĕтмел çырли евĕрлĕ. Вырăсла клещевина текен ӳсен-тăрана та çапла калаççĕ.

ĂМĂР – I çумăр умĕнхи çанталăк, II ĕнен е лашан кăкăр шăмми.

АÇЛĂК – кĕпе айне хуракан пусма (вырăсла подкладка). Тĕсл.: Пурçăн кĕпене аçлăк ярса çĕлесен час çĕтĕлмест.

АТ – I шыва, лачакана, юр çине кĕрсе кайни. Тĕсл.: Мĕн шыва атса çӳретĕн? II «тумалла» сăмах ăнланăвĕпе пĕр. Тĕсл.: Атсан атă пулать, теççĕ. III мĕнпе те пулин чăлханни, çыхланни, тылланни. Тĕсл.: Лаша тилхепине атрĕ е тата чăхă атрĕ.

АЧĂЛТАШ – чул. Тĕсл.: Ачăлташ – нашатăр пек япала, шап-шар.

АШАПАТМАН – Магомет арăмĕн тата хĕрĕн ячĕ. Куç ӳкнинчен вулакан сăмахсенче час-часах «ашапатман карчăк» тенине илтме пулать.

АШĂК – I курăсран çыхнă чăпта. II пӳрне сыпписем.

АЛЧĂРА – çутă çине пăхса куç йăмăхни. Тĕсл.: Тĕттĕмрен хĕвел хĕртекен картишне тухсан мучин куçĕсем алчăраса кайрĕç.

АМАК – паллă мар чир. Тĕсл.: Мĕн амакĕ çапса хуçрĕ-тĕр?

АМАН – I пĕрмай, йăлтах. Тĕсл.: Ак çак ача аман асать. II суранланни. Тĕсл.: Аслăк çинчен ӳксе аманнă.

АН – пусма-тавар сарлакăшĕ. Тĕсл.: Ансăр тӳшеке ан хушрăм.

АНКА – питĕ выçса çитни. Тĕсл.: Анкаса çитнĕ ĕнтĕ, нихăçан апат курман пек çиет.

АНТĂХ – I тупа туни. Тĕсл.: Уншăн мĕн антăхмалли пур? II чыхăнса кайни, макăрнипе сывлăш çавăрса ярайманни. Тĕсл.: Куля тете пĕчĕк ача пек, антăхса кайсах йĕчĕ. III питĕ нумая хапсăнакан пирки те çапла калаççĕ. Тĕсл.: Ĕçлесе илнĕ укçи çитмест, патшалăх кĕсйине кĕресшĕн антăхать.

АНЧĂК – пĕчĕк ăратлă йытă.

АПАЙ – I вирьялсем амăшне çапла чĕнеççĕ.

 

АВĂК (АВКА) – вăхăтăн кĕске тапхăрне палăртать. Тĕслĕх: Пĕр авка иккĕшĕ те шарламарĕç.

АВĂС – I вăрлăха такана çинче силлесе тасатни; II шывра ишнипе çыхăннă – тĕсл.